/HGO/logo.jpgHoud Groningen Overeind!

Opslag kernafval in Noord-Nederlandse zoutkoepels weer op de agenda

 
De gemeenteraad van Borsele besloot op 11 januari 2024 in te stemmen met de bouw van nieuwe kerncentrales, als onder meer snel begonnen wordt met de definitieve opslag van kernafval.1 2 3 De regering neemt halverwege 2024 “een besluit over het maatschappelijke traject om te komen tot een eindberging.”4 Daarvoor wordt een routekaart gemaakt.5 De opslag van kernafval in de Noord-Nederlandse zoutkoepels komt daarmee weer op de agenda.
 
Op 11 januari jl. nam de gemeenteraad van Borsele een besluit over de voorwaarden voor een vergunning voor de bouw van nieuwe kerncentrales.6 Een van deze voorwaarden is dat er een concreet plan is voor de eindberging van radioactief afval: “Die eindberging moet in 2050 in gebruik zijn.”7 8 Dat is 26 jaar na nu, een tijdsschema dat nergens ter wereld wordt gehaald, want minimaal gaat het om 35 jaar.9 Op 17 september 2021 heeft de Duitse overheid na 40 jaar onderzoek (kosten 1,6 miljard euro) de zoutkoepel Gorleben ongeschikt verklaard.10 11 Eindberging in 2050 betekent dat de Noordelijke zoutkoepels weer op de agenda komen.
Al vanaf 1976 gaat het om acht zoutkoepels: Ternaard in Friesland, Pieterburen, Bourtange en Onstwed­de in de provincie Groningen en Schoonloo, Gassel­te-Drouwen, Hooghalen en Anloo in Drenthe.12 13 14 15Tot een concreet opslagplan kwam het echter nooit, maar in 2022 maakte de regering een nieuwe start.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt namelijk sinds oktober 2022 aan het Nationaal Programma Radioactief Afval (NPRA). Daarin staat dat gekozen is “voor een bovengrondse opslag van radioactief afval gedurende ten minste 100 jaar bij de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA).” Daarna wordt het kernafval in de diepe ondergrond opgeborgen. De minister noemt dit “geologische eindberging” die rond het jaar 2130 kan beginnen.16 Ook komt er een “routekaart” naar de eindberging: “In de routekaart wordt afgesproken hoe het proces om tot een eindberging te komen eruit moet komen te zien.”17 18 19 De regering maakt deze routekaart samen met door haar uitgekozen experts. De bevolking mag vervolgens meepraten.
Het valt op dat de regering het heeft over eindberging, maar dat de woorden ‘zoutkoepel’ of ‘kleilaag’ niet worden genoemd. Naar mijn mening heeft een routekaart alleen maar zin als je weet wat de eindbestemming is, anders is zo’n kaart nutteloos. Het regeringsbeleid komt erop neer dat het kernafval nog zo’n honderd jaar in Zeeland bij de COVRA blijft. De regering gaat er blijkbaar van uit dat de Zeeuwen dit aanvaarden. Maar dat is niet zo.20 21 Het feit dat de COVRA een buitendijkse locatie is en daarmee gevoelig voor zeespiegelstijging, komt niet aan de orde in de publicaties van de regering. Ook wordt voorbijgegaan aan de vele discussies vanaf 1976 over de definitieve opslag van kernafval in zoutkoepels in Noord-Nederland.
Of het verantwoord is om kernafval te veroorzaken zonder dat er een oplossing bestaat voor een veilige eindberging, ook daarover zwijgt de regering. Blijkbaar is het uitgangspunt dat de verantwoordelijkheid voor de definitieve opslag doorgeschoven mag worden naar toekomstige generaties. Is het ethisch verantwoord om eerst kernafval te produceren en pas later te zorgen voor de definitieve opslag ervan? De regering heeft een speciale website gemaakt met “alle informatie van de Rijksoverheid over kernenergie in Nederland.”22 Valt daarom deze ethische vraag, evenals voor de overheid onwelgevallige informatie, per definitie buiten de discussie?
Deze gang van zaken is voor mij alle reden om te pogen een eerlijker geschiedenis te beschrijven van de plannen voor de zogeheten tijdelijke opslag in Zeeland (is honderd jaar tijdelijk?) en de definitieve berging (voor een periode van een miljoen jaar).
Veertig jaar geleden deed ik mee aan de Brede Maatschappelijke Discussie (BMD) over (kern)energie. Ik verwonderde me toen al over de meningsverschillen over feiten en de rol van normen en waarden. Daarom doe ik in dit rapport een voorstel voor een eerlijke en zinvolle discussie over kernafval.
 
 
9. Lees ook: Das Bergwerk Gorleben

Vroegste tijdstip eindopslag hoogradioactief afval
/Redactioneel/TabelKernOpslag2024.png
© 2024 Houd Groningen Overeind                                                                     HGO maakt gebruik van Sitemagic CMS